Ze względu na specyficzną budowę układu pokarmowego, w żywieniu koni należy kierować się kilkoma podstawowymi zasadami. Pojemność żołądka, w stosunku do wielkości konia, jest niewielka – ok. 7-15 litrów. Dlatego, w celu uniknięcia przeładowania żołądka, konie powinny byś karmione często, ale niewielką ilością paszy. Wpust żołądka oraz jego mięśnie zwierające są skośnie ustawione, co uniemożliwia cofanie się treści pokarmowej do przełyku (konie nie wymiotują). Dlatego należy zwracać szczególną uwagę na rodzaj i jakość zadawanej paszy. Charakterystyczną cechą układu pokarmowego u koni jest brak pęcherzyka żółciowego. Ze względu na zawieszenie jelita na luźnej krezce, ryzyko wystąpienia skrętu jelit jest dość duże. Intensywność trawienia w jelicie cienkim jest duża i dlatego zmiana warunków trawienia może wywołać kolkę. Konie należy poić do woli, ale zawsze przed zadaniem paszy treściwej (zboża) i po zadaniu paszy objętościowej (np. siana). Nie należy poić koni zgrzanych. Również temperatura podawanej wody nie powinna być za niska, ponieważ może to być przyczyną ochwatu. Karmienie powinno odbywać się o stałych porach, ze względu na wydzielanie enzymów trawiennych i lepsze trawienie. Najważniejsze w żywieniu zwierząt jest zapewnienie im odpowiedniej dawki pokarmowej, która pokrywa ich zapotrzebowanie bytowe i produkcyjne.
- Przyczyny
Do przyczyn choroby zalicza się przeciążenie pracą, niezredukowaną ilość paszy treściwej w dni wolne od pracy, zbyt dużą ilość białka wynikającą z przekarmienia. Ponadto przyczyną może być też niedobór witaminy E, selenu lub elektrolitów. Uszkodzenia mięśni mogą powodować zaburzenia przemian węglowodanów lub tłuszczów, które prowadzą do nadmiernego gromadzenia się kwasu mlekowego w mięśniach. Mioglobina uwalniana jest z uszkodzonych komórek i wydalana przez nerki z moczem, co powoduje zmianę zabarwienia moczu. Nerki mogą ulec uszkodzeniu, ponieważ nie są przystosowane do wydalania nadmiernej ilości mioglobiny.
- Objawy
Podczas pracy koń zachowuje się normalnie, ale po krótkim czasie następuje sztywność tylnych kończyn, po zatrzymaniu zwierzę nie chce iść do przodu. Może wystąpić duszenie, nadmierne pocenie się, mięśnie zadu i lędźwi mogą być obrzmiałe, twarde i bolesne. Zabarwienie moczu zmienia się na brązowe. Jeżeli choroba wystąpiła, można spodziewać się nawrotów. Choroba może w skrajnym przypadku doprowadzić do śmierci zwierzęcia.
- Leczenie
W leczeniu mięśniochwatu stosuje się następujące leki:
- w celu zmniejszenia uszkodzenia w mięśniach podaje się kortykosteroidy,
- metokarbamol - zmniejsza napięcie mięśniowe,
- leki sedacyjne w celu zmniejszenia niepokoju,
- witaminę E z selenem,
- w ciężkich przypadkach podaje się dożylnie płyny, aby wyrównać równowagę kwasowo-zasadową.
| Ochwat |
- Przyczyny
Do przyczyn występowania ochwatu zalicza się błędy żywieniowe, takie jak na przykład przekarmienie paszą treściwą lub zatrucia. Pojenie zimną wodą również może być przyczyną tej choroby. Wystąpieniu schorzenia sprzyjają także bezpośrednie mechaniczne uszkodzenia kopyta, przeziębienie, zmiany w środowisku, stres, jak i problemy pojawiające się w czasie trudnych porodów u klaczy. Ochwat jest chorobą układu krążenia, a podane przyczyny przyczyniają się do uwalniania endotoksyn, które powodują, że naczynia włosowate w kopycie ulegają obkurczeniu. Zjawisko to ogranicza dopływ substancji odżywczych do kopyta i niedożywione listewki tworzywa ulegają osłabieniu i obumierają. Następuje rozluźnienie połączenia kości z puszką kopyta, kość kopytowa ulega rotacji i obniża się podeszwa kopyta.
- Objawy
Kopyta zwykle są gorące i wrażliwe na dotyk, zwierzę poci się. Przednie nogi są charakterystycznie wyciągnięte do przodu, tylne podciągnięte pod brzuch. Ponadto można wyczuć tętno na tętnicy palcowej.
- Leczenie
W momencie zaobserwowania objawów choroby nie należy zmuszać konia do ruchu. Lekarz weterynarii może podać choremu zwierzęciu leki przeciwzapalne. Natomiast jeśli doszło do przemieszczenia kości kopytowej, konieczna będzie korekcja kopyta oraz założenie specjalnych podków.
| Kolka |
- Przyczyny
Do przyczyn kolki możemy zaliczyć przede wszystkim zapiaszczenie, zaczopowanie lub zapętlenie jelita. Przyczynić się mogą do tego również pasożyty bytujące w przewodzie pokarmowym.
- Objawy
Kolka może objawiać się najczęściej przez grzebanie przednimi kopytami, kładzenie się, oglądanie się na boki, kopanie tylnymi kopytami w brzuch, nerwowe ziewanie oraz pocenie się. Liczba oddechów oraz tętno są przyspieszone.
- Leczenie
Należy jak najszybciej wezwać lekarza weterynarii, ze względu na wysoką śmiertelność będącą skutkiem choroby. Zwierzęciu nie wolno podawać paszy, można prowadzać konia stępem, żeby odwrócić jego uwagę.
